Sterylizację można zdefiniować jako statystycznie całkowite zniszczenie wszystkich mikroorganizmów, w tym najbardziej odpornych bakterii i przetrwalników.
Sterylizację można zdefiniować jako statystycznie całkowite zniszczenie wszystkich mikroorganizmów, w tym najbardziej odpornych bakterii i przetrwalników.
Jest to stan trudny do osiągnięcia i trudny do udowodnienia. Chociaż istnieje wiele substancji chemicznych – zarówno nieorganicznych, jak i organicznych – które zabijają mikroorganizmy, mogą one nie być w pełni skuteczne i pozostawiać niepożądane lub toksyczne pozostałości.
Promieniowanie ultrafioletowe i jonizujące to również skuteczne środki biobójcze, które zakłócają lub modyfikują DNA, uniemożliwiając replikację, jednak promieniowanie ultrafioletowe nie zapewnia tak skutecznych wyników ani tak łatwej walidacji, jak sterylizacja wilgotnym ciepłem (parą). Jeśli sterylność jest wymogiem bezwzględnym, współcześni naukowcy, podobnie jak ich poprzednicy, sięgają po parę.
Mikroorganizmy stają się zazwyczaj bardziej aktywne wraz ze wzrostem temperatury otoczenia – większość z nich, choć nie wszystkie, ginie w temperaturze powyżej 80°C. W przypadku prionów wymagania dotyczące temperatury i czasu niezbędnego do ich dezaktywacji są znacznie wyższe. Cząsteczki pary skraplają się na chłodniejszych mikroorganizmach i przekazują 2500 dżuli na gram pary, bardzo skutecznie podgrzewając mikroorganizmy do temperatury, w której ulegają one zniszczeniu. Inne metody ogrzewania charakteryzują się znacznie niższym przenoszeniem ciepła przez gorące, suche gazy oraz efektami warstwy granicznej, które mogą izolować i chronić mikroorganizmy.
Aby uzyskać maksymalną skuteczność, para wodna musi być nasycona; warunek ten, a także temperatura i ciśnienie pary, można łatwo monitorować, co ułatwia potwierdzenie, że sterylizacja została przeprowadzona. Dzięki zastosowaniu technik sterylizacji parowej można osiągnąć wysoki poziom sterylności, a najpopularniejszym urządzeniem stosowanym w laboratoriach i szpitalach jest sterylizator parowy, czyli autoklaw.
Aby dowiedzieć się więcej o różnicach między sterylizacją termiczną, chemiczną, promieniowaniem oraz filtracją sterylną, zapoznaj się z naszym artykułem technicznym.
Przejdź do następnego tematu: Jaka jest różnica między kalibracją a walidacją?
Przejdź do poprzedniego tematu: Jak działa autoklaw?
