Πώς μπορούν οι υπεύθυνοι εργαστηρίων να διασφαλίσουν πραγματικά την αποστείρωση των αντικειμένων στον αυτόκλειστο.
Η σημασία των μικροβιολογικών ελέγχων στις βιομηχανίες τροφίμων και ποτών βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας προσοχής τώρα περισσότερο από ποτέ. Αν και οι τρέχουσες συστάσεις της βρετανικής κυβέρνησης υποδηλώνουν ότι η μετάδοση της COVID-19 μέσω των τροφίμων είναι πολύ απίθανη, η αυξημένη ευαισθητοποίηση του κοινού όσον αφορά τη μικροβιολογική ασφάλεια δίνει στους οργανισμούς του συγκεκριμένου τομέα έναν επιπλέον λόγο να είναι προσεκτικοί όσον αφορά τον ποιοτικό έλεγχο και τις διαδικασίες δοκιμών.
Ο κλάδος των τροφίμων και των ποτών έχει από καιρό συνειδητοποιήσει τη σημασία της διασφάλισης ότι τα προϊόντα του πληρούν τα υψηλότερα πρότυπα μικροβιολογικής ποιότητας. Μελέτες κρίσιμων σημείων ελέγχου και αναλύσεις κινδύνου προσδιορίζουν συστηματικά τον αυτόκλειστο – για εργαστηριακές δοκιμές ελέγχου ποιότητας – ως πιθανή πηγή κινδύνου. Η ελαττωματική αποστείρωση στο εργαστήριο μπορεί να έχει ευρείες επιπτώσεις, ενώ η βλάβη του αυτόκλειστου μπορεί να οδηγήσει σε ανακριβή αποτελέσματα δοκιμών, με αποτέλεσμα την αποφεύξιμη απώλεια παρτίδων.
Βαθμονόμηση – Ο τακτικός έλεγχος του αυτόκλειστου
Για να μετριαστούν οι ανακρίβειες στις εργαστηριακές δοκιμές, ο υπεύθυνος του εργαστηρίου πρέπει να έχει τη βεβαιότητα ότι ο αυτόκλειστος λειτουργεί σωστά. Οι αυτόκλειστοι αποστειρώνουν μέσω θερμότητας (με τη μορφή ξηρού κορεσμένου ατμού) και πίεσης, οπότε είναι απαραίτητο το μηχάνημα να καταγράφει και να εμφανίζει αυτές τις μεταβλητές με ακρίβεια. Η βαθμονόμηση περιλαμβάνει τη σύγκριση των ενδείξεων που εμφανίζονται από τα όργανα μέτρησης του αυτόκλειστου με μια γνωστή, επικυρωμένη πηγή. Αυτό συχνά συνεπάγεται τη λειτουργία του αυτόκλειστου σε μια σειρά κύκλων αποστείρωσης και τη μέτρηση της απόδοσής του χρησιμοποιώντας ψηφιακά εργαλεία, τα οποία με τη σειρά τους έχουν βαθμονομηθεί έναντι ενός γνωστού προτύπου.
Όταν πραγματοποιείται από εργαστήριο δοκιμών αυτόκλειστων, με πιστοποίηση UKAS (ISO 17025) ή ισοδύναμη, η βαθμονόμηση παρέχει στους υπεύθυνους εργαστηρίων τροφίμων και ποτών πιστοποιημένη διαβεβαίωση ότι τα όργανα μέτρησης του αποστειρωτή τους είναι αποτελεσματικά.
Ωστόσο, οι υψηλές θερμοκρασίες και πιέσεις στο εσωτερικό ενός αυτόκλειστου μπορούν να αποδειχθούν ένα απαιτητικό περιβάλλον, και η βαθμονόμηση πρέπει να πραγματοποιείται τακτικά για τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας του αυτόκλειστου. Για αυτόκλειστα που χρησιμοποιούνται συχνά, η βαθμονόμηση μπορεί να αποτελεί εξαμηνιαία διαδικασία.
Η βαθμονόμηση επιβεβαιώνει τη λειτουργικότητα των οργάνων μέτρησης ενός αυτόκλειστου, αλλά αποτελεί μόνο ένα μέρος της διαδικασίας της αποτελεσματικής αποστείρωσης· πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη το φορτίο που τοποθετείται στο αυτόκλειστο. Διαφορετικά υλικά απαιτούν διαφορετικές διαδικασίες για να εξασφαλιστεί η αποστείρωση – ένα υγρό σε ένα ποτήρι ζέσεως έχει διαφορετικές θερμικές ιδιότητες από ένα άδειο γυάλινο σκεύος. Επιπλέον, η απόσταση και η θέση των αντικειμένων εντός του θαλάμου του αυτόκλειστου μπορούν να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας αποστείρωσης. Για να ληφθούν υπόψη αυτοί οι παράγοντες και να εξασφαλιστεί η αποστείρωση, ένα αυτόκλειστο πρέπει να υποβληθεί σε επικύρωση.
Επικύρωση – Δοκιμή του φορτίου
Ρύθμιση εξοπλισμού 
επικύρωσης για φορτίο υγρού σε αυτόκλειστο
Για να διασφαλιστεί ότι τα φορτία του αυτόκλειστου αποστειρώνονται σωστά, πρέπει να πραγματοποιείται επικύρωση πολλαπλών σημείων από εργαστήριο δοκιμών διαπιστευμένο από το UKAS ή παρόμοιο φορέα. Η διαδικασία επικύρωσης εξαρτάται από το τι τοποθετεί ο χρήστης στο αυτόκλειστο· κατά την επικύρωση ελέγχονται ταυτόχρονα τόσο το φορτίο όσο και το αυτόκλειστο. Ως εκ τούτου, τα φορτία δοκιμής επικύρωσης πρέπει να επιλέγονται προσεκτικά ώστε να αντιπροσωπεύουν την καθημερινή χρήση του αυτόκλειστου.
Μόλις προσδιοριστούν τα τυπικά φορτία, μπορούν να δοκιμαστούν στον αυτόκλειστο. Πολλαπλοί (έως και 12) βαθμονομημένοι, ανεξάρτητοι αισθητήρες θερμοκρασίας τοποθετούνται σε διάφορα σημεία σε όλο το φορτίο, τόσο εντός όσο και εκτός των ουσιών που πρόκειται να αποστειρωθούν. Εάν δεν είναι δυνατή η τοποθέτηση ενός αισθητήρα εντός της ουσίας, πρέπει να χρησιμοποιείται ένα καθιερωμένο υποκατάστατο με πανομοιότυπες θερμικές ιδιότητες. Στη συνέχεια, προγραμματίζεται ένας κύκλος αποστείρωσης στον αυτόκλειστο, εκτελείται και, εάν είναι απαραίτητο, επαναπρογραμματίζεται και εκτελείται εκ νέου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι όλα τα μέρη του φορτίου φτάνουν στη σωστή θερμοκρασία (και, εάν καταγράφεται, στην πίεση) για τον καθορισμένο χρόνο.
Το τελικό στάδιο της επικύρωσης συνίσταται στην καταγραφή όλων των λεπτομερειών της διαδικασίας. Το φορτίο φωτογραφίζεται εντός του θαλάμου του αυτόκλειστου και καταγράφονται οι λεπτομέρειες του κύκλου αποστείρωσης του αυτόκλειστου. Η καταγραφή αυτή επιτρέπει την αναπαραγωγή της δοκιμασμένης και επικυρωμένης διαδικασίας αποστείρωσης σε όλα τα μελλοντικά φορτία του αυτόκλειστου, καθώς και τη διασφάλιση για τον χρήστη ότι τα υλικά που εξέρχονται από το αυτόκλειστο είναι αποστειρωμένα.
Αποσπάσματα από έκθεση επικύρωσης
Εμπιστοσύνη στη συμμόρφωση
Οι βιομηχανίες τροφίμων και ποτών υπόκεινται σε αυστηρούς κανονισμούς και, στο τρέχον κλίμα, βρίσκονται υπό εντατική εποπτεία. Η μη τήρηση των απαιτήσεων αποστείρωσης μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις, τόσο στην αντίληψη του κοινού όσο και σε πιο απτά ζητήματα, όπως η σπατάλη προϊόντων.
Η τακτική βαθμονόμηση αποτελεί σαφή ρουτίνα, αλλά η επικύρωση διασφαλίζει τη συμμόρφωση με ένα γνωστό πρότυπο. Παρέχει τεκμηριωμένα στοιχεία, προσφέροντας υψηλό βαθμό εμπιστοσύνης ότι η διαδικασία αποστείρωσης θα εκτελείται με συνέπεια και αποτελεσματικότητα. Ακόμη και αν ο αυτόκλειστός σας είναι ολοκαίνουργιος, είναι δική σας ευθύνη να διασφαλίσετε ότι λειτουργεί όπως προβλέπεται. Η επικύρωση είναι το κλειδί για την εκπλήρωση αυτής της ευθύνης και οι τακτικές δοκιμές από διαπιστευμένη εταιρεία συνιστώνται ως ορθή πρακτική.
